Μια Γη στη γειτονιά μας

Ο πλανήτης με το όνομα Proxima-b (Εγγύτατος Κενταύρου β) ανακαλύφθηκε από αστρονόμους που αναζητούσαν για χρόνια τα ίχνη που αφήνει η αμυδρή βαρυτική έλξη που ασκεί ένας πλανήτης στο άστρο του. Το αστέρι (ο Proxima Centauri, ή «Εγγύτατος του Κενταύρου» στα Ελληνικά) και ο πλανήτης, βρίσκονται σε τροχιά γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους, με αποτέλεσμα το αστέρι να μην είναι εντελώς ακινητοποιημένο. Αυτές οι μικρές περιοδικές κινήσεις μετατοπίζουν το κανονικό φάσμα φωτός που βγαίνει από το αστέρι ελαφρώς προς το γαλάζιο, όταν το αστέρι κινείται προς το μέρος μας ή ελαφρώς προς το κόκκινο, όταν το αστέρι απομακρύνεται. Από την περίοδο αυτής της κίνησης μπορούμε να υπολογίσουμε την απόσταση που απέχει ο πλανήτης από το αστέρι.

Εντόπισαν τα πρώτα σημάδια στα τηλεσκόπιά τους, το 2013. Για σχεδόν τέσσερα χρόνια κυνηγούσαν το σήμα που θα επιβεβαίωνε τις υποψίες τους. Στις 24 Αυγούστου 2016, η ερευνητική ομάδα που αποτελούνταν από 31 επιστήμονες από 8 διαφορετικές χώρες ανακοίνωσαν την ανακάλυψή τους.

Τι το ιδιαίτερο έχει όμως η ανακάλυψη ενός ακόμα πλανήτη από τους τόσους που υπάρχουν στο αχανές σύμπαν;

Λοιπόν ο Proxima-b, που απέχει από τη Γη 4,25 έτη φωτός, είναι ένας πλανήτης που συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να φιλοξενεί ζωή. Αυτό, όπως πιστεύουν οι επιστήμονες συμβαίνει επειδή ο πλανήτης αυτός βρίσκεται εντός της «κατοικήσιμης ζώνης» από το άστρο του, τον Proxima Centauri. Ως «κατοικήσιμη ζώνη ενός άστρου» θεωρείται η περιοχή γύρω από αυτό, στην οποία η θερμοκρασία είναι τέτοια, που επιτρέπει την ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή.

 Έχει μέγεθος συγκρίσιμο με αυτό της Γης (30% περισσότερη μάζα) και περιστρέφεται γύρω από το άστρο του σε μια απόσταση 7,3 εκατομμυρίων χιλιομέτρων (λιγότερο από το 5% της απόστασης Γης-Ήλιου). Αυτό κάνει το έτος του να διαρκεί μόνο 11,2 Γήινες μέρες. Μα αν είναι τόσο κοντά θα πρέπει να είναι πολύ «καυτός» πλανήτης!! Αυτό δεν ισχύει, γιατί το άστρο γύρω από το οποίο περιστρέφεται, ο Εγγύτατος του Κενταύρου όπως είπαμε, είναι ένας κόκκινος νάνος που ακτινοβολεί πολύ λιγότερο από τον δικό μας ήλιο. Η θερμοκρασία της επιφάνειάς του μπορεί να είναι κατάλληλη ώστε να υπάρχει νερό σε υγρή μορφή. Η επιφάνειά του πρέπει να είναι βραχώδης. Ο μισός πλανήτης έχει μόνιμα μέρα και ο άλλος μισός μόνιμα νύχτα. Αυτό το χαρακτηριστικό δεν αποκλείει την ύπαρξη ζωής αλλά μάλλον θα πρόκειται για μικρόβια και όχι για πράσινα μικρά ανθρωπάκια. 

proxima-b

Credit: ESO/Pale Red Dot

Για να είμαστε σίγουροι για την ύπαρξη οποιασδήποτε μορφής ζωής, θα πρέπει να μάθουμε για τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας του πλανήτη. Σημάδια οξυγόνου και μεθανίου, τα μόρια των οποίων διασπώνται γρήγορα, θα δήλωναν την ύπαρξη ζωής διότι οι ζωντανοί οργανισμοί με τις λειτουργίες τους αναπληρώνουν τα αέρια αυτά. Πιθανή ύπαρξη χλωροφθορανθράκων θα σήμαινε την ύπαρξη πολιτισμού ο οποίος έχει μολύνει την ατμόσφαιρα του πλανήτη. Η ύπαρξη αιθανίου στην ατμόσφαιρα θα σήμαινε έναν πολιτισμό σε εξαφάνιση. Για τα επόμενα 10 τουλάχιστον χρόνια τα παραπάνω ερωτήματα θα παραμείνουν αναπάντητα, καθώς τα τηλεσκόπιά μας δεν είναι τόσο ισχυρά ώστε να μας δώσουν τις απαραίτητες πληροφορίες. Για να επισκεφτούμε τον πλανήτη αυτόν ούτε λόγος! Αν τα διαστημόπλοιά μας τρέχανε με την ταχύτητα του φωτός θα χρειαζόμασταν 4 χρόνια και 3 μήνες για να πάμε και άλλα τόσα για να επιστρέψουμε. Άρα θα θέλαμε περίπου μια δεκαετία για να μάθουμε την απάντηση. Με την τρέχουσα τεχνολογία πυραύλων θα χρειαζόμασταν χιλιάδες  χρόνια να φτάσουμε εκεί. Το διαστημόπλοιο New Horizon της NASA, για παράδειγμα, που αναπτύσσει μέγιστη ταχύτητα 84.000 Km/h θα χρειαζόταν 54.400 χρόνια για να φτάσει εκεί. Μια άλλη λύση θα ήταν να στείλουμε έναν στολίσκο από νανοδιαστημόπλοια, τα οποία θα επιταχυνθούν από δέσμες λέηζερ προκειμένου να πετύχουν το ένα πέμπτο της ταχύτητας του φωτός. Με αυτόν τον τρόπο θα χρειαζόμασταν 20 χρόνια για το ταξίδι μας. Όμως οι μελέτες για το συγκεκριμένο πρόγραμμα που φέρει το όνομα Breakthrough Starshot,  βρίσκονται σε αρχικό στάδιο και θα χρειαστούν πάνω από μια δεκαετία για να ολοκληρωθούν και αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια.

Υπολογίζεται πως μόνο στον Γαλαξία μας υπάρχουν 40 δισεκατομμύρια πλανήτες σαν τον Proxima-b, οι οποίοι μπορεί να φιλοξενούν κάποιο είδος ζωής. Επεκτείνοντας τους υπολογισμούς σε όλο το γνωστό μας σύμπαν οι πλανήτες που ανήκουν στην «κατοικήσιμη ζώνη» ανέρχονται σε 1020 . Αυτό που κάνει τον Proxima-b ξεχωριστό, είναι πως είναι ο πιο κοντινός στη Γη, πλανήτης τέτοιου είδους. Μιά πιθανή Γη στη γειτονιά μας.

 

Πηγές: New Scientist, Space.com, iefimerida, The Guardian