Ηφαίστεια

Σήμερα είναι γνωστά με κάθε λεπτομέρεια, σε παγκόσμια κλίμακα, περισσότερα από 700 ενεργά ή που έχουν υπάρξει ενεργά κατά τους ιστορικούς χρόνους ηφαίστεια.

Τα ηφαίστεια με τη δυναμική των εκρήξεών τους και με το είδος των υλικών που εκτινάσσονται μας πρέχουν πληροφορίες για την κατάσταση στο εσωτερικό της Γης.

Στα αρχικά στάδια της εξέλιξης του πολιτισμού του, ο άνθρωπος θεωρούσε τα ηφαίστεια έδρα υπερφυσικών δυνάμεων. Η Ελληνική και η Ρωμαϊκή μυθολογία τα αναφέρει ως κατοικία του θεού της φωτιάς. Την πρώτη μαρτυρία για την δραστηριότητα της Αίτνας τη συναντάμε στον Θουκιδίδη, ο οποίος αναφέρεται σε μιά από τις εκρήξεις της το 425 π.Χ.. Ο Πλάτων πήγε από την Ελλάδα στην Ιταλία μόνο και μόνο για να θαυμάσει το ηφαίστειο της Αίτνας. Στη συνέχεια, οι φιλόσοφοι Θαλής, Δημόκριτος και Αναξαγόρας προσπάθησαν να δώσουν πιό ορθολογικές ερμηνείες στα φυσικά φαινόμενα συμπεριλαμβανομένων και των ηφαιστείων.

Τα ηφαίστεια χαρακτηρίζονται ενεργά, σε κατάσταση ηρεμίας ή σβησμένα.

Ενεργά ονομάζονται συνήθως τα ηφαίστεια εκείνα τα οποία δραστηριοποιήθηκαν κατά τους ιστορικούς χρόνους.

Σβησμένα ή ανενεργά ή εν υπνώσει χαρακτηρίζονται τα ηφαίστεια εκείνα τα οποία δεν παρουσιάζουν καμμία εκρηκτική ή εκχυτική δραστηρότητα.

wherevolhazΤο μαγματικό υλικό στερεοποιείται σε συμπαγές πέτρωμα, το οποίο ονομάζεται λάβα (από την ιταλική λέξη lavare=αποπλένω, καθαρίζω). Πριν φθάσει στην επιφάνεια της Γης το μίγμα από στερεά, ρευστά υλικά και διάφορες διαλυμένες αέριες φάσεις, όπως υδρατμοί, διοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του θείου, ονομάζεται μάγμα. Από την περιοχή του μανδύα- κατώτερου φλοιού το μάγμα διεισδύει μέσα από έναν σωληνοειδή αγωγό σε μιά δεξαμενή στο γήινο φλοιό, που ονομάζεται μαγματικός ταμιευτήρας. Αυτός βρίσκεται σε βάθος 2-5 χιλιόμετρα κάτω από το ηφαίστειο. Περιοδικά γεμίζει από μαγματικό υλικό και μετέπειτα αδειάζει στην επιφάνεια με επαναλαμβανόμενους κύκλους εκρήξεων.

Πηγή: Δρ. Κων/νος Κυριακόπουλος Αν. καθηγητής Ηφαιστειολογίας και Πετρολογίας Παν/μίου Αθηνών. Αποσπάσματα από άρθρο του κ. καθηγητή στο Γεωτρόπιο της Ελευθεροτυπίας 14/11/2009
 

k3volcanoes 

Τα ηφαίστεια είναι κατανεμημένα σε μεγάλες ζώνες που περικλείουν τη Γη. Ένα καλό παράδειγμα είναι η σειρά των ηφαιστείων που κυκλώνουν το μεγαλύτερο μέρος του Ειρηνικού ωκεανού. Αυτή η ζώνη είναι γνωστή ως "Δαχτυλίδι της φωτιάς" (Ring of fire) γιατί είναι η περιοχή με τις συχνότερες εκρήξεις.