A Νόμος Μέντελ-Εξήγηση

Γονότυπος είναι το σύνολο των αλληλόμορφων γονιδίων ενός οργανισμού.

Φαινότυπος είναι το σύνολο των χαρακτηριστικών που αποτελούν την έκφραση του γονότυπου ενός οργανισμού όπως είναι η εξωτερική εμφάνιση και η βιοχημική σύσταση.

Εξήγηση των αποτελεσμάτων του πρώτου πειράματος του Μέντελ.

Το αλληλόμορφο Y είναι επικρατές και δίνει ψηλά φυτά.

Το αλληλόμορφο y είναι υπολειπόμενο και δίνει κοντά φυτά.

Ο Μέντελ διασταύρωσε κοντά φυτά με γονότυπο yy, με ψηλά φυτά με γονότυπο YY. Τα φυτά της πρώτης γενιάς (F1) ήταν όλα ψηλά. Ο γονότυπός τους προκύπτει αν σκεφτούμε οτι στην αμφιγονία οι απόγονοι κληρονομούν ένα χρωμόσωμα άρα και ένα αλληλόμορφο από τον ένα γονέα και το άλλο χρωμόσωμα άρα και το δεύτερο αλληλόμορφο από τον άλλο γονέα. Σχηματίζουμε ένα τετράγωνο με τέσσερα συνολικά κελιά (2χ2) (τετράγωνο Punnett). Στη μιά πλευρά τοποθετούμε ξεχωριστά σε διπλανά κελιά τα γονίδια του ενός γονέα και στην άλλη πλευρά κάνουμε το ίδιο με τα γονίδια του άλλου γονέα.

punett1

Γεμίζουμε τα εσωτερικά τετράγωνα παίρνοντας ένα γονίδιο από την αντίστοιχη κατακόρυφη στήλη και ένα γονίδιο από την αντίστοιχη οριζόντια γραμμή. Έτσι προκύπτει ο γονότυπος των απογόνων και η συχνότητα εμφάνισής τους.

punnett2_1

Βλέπουμε οτι όλοι οι απόγονοι πρώτης γενιάς είναι ψηλοί. Διασταυρώνοντας τώρα δύο φυτά της πρώτης γενιάς θα πάρουμε από το τετράγωνο Punnett, τους γονότυπους και τη συχνότητα εμφάνισης των φυτών δεύτερης γενιάς.

punnett2_2_last

 

Παρατηρούμε οτι ένας στους τέσσερεις απογόνους δεύτερης γενιάς θα παρουσιάζει το υπολειπόμενο χαρακτηριστικό δηλ. κοντό φυτό. Με άλλα λόγια η αναλογία: κοντά φυτά προς ψηλά φυτά είναι 1:3.

Διατύπωση του Α' Νόμου του Mendel

Τα ετερόζυγα άτομα της F1 γενιάς ως προς μία ιδιότητα διαχωρίζουν με την διαδικασία της μείωσης τα αλληλόμορφα γονίδιά τους, έτσι ώστε σε κάθε γαμέτη να υπάρχει μόνο το ένα αλληλόμορφο. Οι ιδιότητες των νέων ατόμων προκύπτουν από τον τυχαίο συνδυασμό των γαμετών των δύο γονέων.

Ας δούμε όλα τα παραπάνω στην ακόλουθη προσομοίωση από την ιστοσελίδα http://www.agentsheets.gr/