Ισορροπία στα οικοσυστήματα

Η επιβίωση ενός οργανισμού εξαρτάται από την δυνατότητά του να αντιδρά κατάλληλα στις μεταβολές του περιβάλλοντός του (προσαρμοστικότητα). Η δυνατότητα προσαρμογής ενός οργανισμού στο περιβάλλον στο οποίο ζεί αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσής του. Οι αντιδράσεις όμως του οργανισμού στις μεταβολές του περιβάλλοντός του επηρεάζουν τις σχέσεις που αναπτύσσει με τους άλλους οργανισμούς καθώς και με τους αβιοτικούς παράγοντες του οικοσυστήματος.

Οι σχέσεις που αναπτύσσει ένας οργανισμούς με άλλους οργανισμούς του οικοσυστήματος μπορεί να είναι:

Μεταξύ μελών του ίδιου πληθυσμού:

Αναπαραγωγικές. Με σκοπό την αναπαραγωγή.

Ανταγωνιστικές. Για την διεκδίκηση του ίδιου ερωτικού συντρόφου, για τον χώρο που θα φωλιάσουν, το οξυγόνο το φως κτλ

Συνεργασίας. Για την επίτευξη ενός κοινού σκοπού πχ οι σχέσεις που αναπτύσσουν μεταξύ τους τα χελιδόνια, οι μέλισσες κα.

Μεταξύ μελών διαφορετικών πληθυσμών:

Τροφικές. Κάποιος οργανισμός από έναν πληθυσμό αποτελεί τροφή για κάποιον οργανισμό από άλλον πληθυσμό.

Συμβίωσης και αμοιβαίας προσφοράς. Κάποια βακτήρια για παράδειγμα ζούν στο έντερό μας διότι παράγουν μιά χρήσιμη για τον άνθρωπο βιταμίνη.

Παρασιτισμού. Κάποιοι οργανισμοί ζούν εις βάρος κάποιων άλλων όπως για παράδειγμα τα μικρόβια ζούν μέσα στον οργανισμό μας.

Ανταγωνιστικές. Π.χ. οι σχέσεις ανάμεσα στο σκύλο και στη γάτα.

Στα φυσικά οικοσυστήματα, το αποτέλεσμα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των οργανισμών του είναι η ισορροπία (δυναμική κατάσταση). Έτσι, για μικρές μεταβολές στις συγκεντρώσεις των οργανισμών του, το οικοσύστημα διαθέτει μηχανισμούς που το οδηγούν σε νέα ισορροπία. (Ρυθμιστικοί μηχανισμοί).

Μεγάλης έκτασης μεταβολές το οδηγούν σε καταστροφή.


Η βιοποικιλότητα αποτελεί βασικό παράγοντα ρύθμισης της ισορροπίας αυτής. Όσο περισσότερα είδη οργανισμών (πληθυσμοί) υπάρχουν σε ένα οικοσύστημα τόσο σταθερότερη γίνεται η ισορροπία του και τόσο ευκολότερα και γρηγορότερα ανακάμπτει από μεταβολές.