Τεράστια κατολίσθηση προκάλεσε μεγάλο τσουνάμι στην Γροιλανδία

Ένα από τα μεγαλύτερα τσουνάμι που έχουν καταγραφεί στην ιστορία, προκλήθηκε από μια μεγάλη κατολίσθηση, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες.

Η κατολίσθηση έλαβε χώρα το απόγευμα της 17ης Ιουνίου στο άγονο Karrat φιόρδ, στις δυτικές ακτές της Γροιλανδίας.  Προκάλεσε ξαφνική ανύψωση του θαλασσινού νερού που έσπειρε το χάος στο ψαροχώρι Nuugaatsiaq, το οποίο βρίσκεται σε ένα νησί στο φιόρδ, είκοσι  χιλιόμετρα μακριά. Το κύμα παρέσυρε 11 σπίτια και 4 άνθρωποι θεωρούνται νεκροί.

 

Το παρακάτω βίντεο δημοσιεύτηκε στις 20 Ιουνίου 2017 τρείς μέρες μετά το τσουνάμι.

Πηγή video: KNR News Nutaarsiassat

Η κατολίσθηση ήταν τόσο μεγάλη, που προκάλεσε σεισμικό κύμα μεγέθους 4,1 ρίχτερ, προκαλώντας αρχικά σύγχυση στο Γεωδυναμικό ινστιτούτο της Δανίας, που προσπαθούσε να βρει την αιτία δημιουργίας του. Μετά από πιο προσεκτική μελέτη συμπέραναν πως δεν είχε συμβεί καμμιά τεκτονική δραστηριότητα ικανή να προκαλέσει σεισμικό κύμα τέτοιου μεγέθους. Ομάδα ερευνητών μετέβη στο σημείο, όπου παρατήρησε πως μια μεγάλη μάζα βράχων είχε αποκολληθεί – πιθανών αυθόρμητα - από ύψος 1000 μέτρων και είχε πέσει στην θάλασσα, σπάζοντας μεγάλα κομμάτια ενός παγετώνα. Αυτή η διαταραχή ώθησε τα επίπεδα των υδάτων πάνω από 90 μέτρα κατά μήκος της ακτογραμμής στην ίδια πλευρά με την  κατολίσθηση. Και παρόλο που το τσουνάμι διασκορπίστηκε γρήγορα καθώς διέσχισε το βαθύ φιόρδ των έξι χιλιομέτρων, είχε ακόμα αρκετή ενέργεια για να στείλει νερό 50 μέτρα επάνω στην αντίθετη πλαγιά. Η ομάδα μέτρησε επίσης μια αύξηση των επιπέδων νερού περίπου 10 μέτρων στις ακτές μέχρι 50 χιλιόμετρα μακριά.

Τα τσουνάμι που δημιουργούνται από κατολισθήσεις είναι χωρικά περιορισμένα όμως μπορεί να γίνουν τεράστια και να προκαλέσουν μεγαλύτερες καταστροφές, σε σχέση με τα τσουνάμι που προκαλούνται από σεισμούς, λέει ο Hermann Fritz, μηχανικός περιβάλλοντος στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Georgia στην Ατλάντα. Αυτός και η ομάδα του, ελπίζουν να δημιουργήσουν μια τρισδιάστατη απεικόνιση του γεγονότος της Γροιλανδίας.

Τέτοιες πληροφορίες είναι απολύτως αναγκαίες, λέει ο Κώστας Συνολάκης, ερευνητής τσουνάμι στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα της Γροιλανδίας. Στο κρύο, οι παγετώδεις περιοχές, οι βράχοι και ο πάγος συγκρατούνται μαζί σε απόκρημνες βραχώδεις πλαγιές και οι ανερχόμενες θερμοκρασίες θα μπορούσαν να κάνουν αυτές τις πλαγιές ασταθείς και τα γεγονότα αυτά πιο κοινά.
Ο Συνολάκης λέει ότι η ομάδα του έχει τεκμηριώσει, λεπτομερώς, μόνο δύο κατολισθήσεις κοντά στους παγετώνες. "Χρειαζόμαστε τουλάχιστον δέκα τέτοιες εκδηλώσεις για να είμαστε σε θέση να έχουμε κάποια στοιχειώδη εμπιστοσύνη στα υπολογιστικά μοντέλα κατολίσθησης προκειμένου να μελετήσουμε τις μελλοντικές επιπτώσεις και να καθορίσουμε κριτήρια έγκαιρης προειδοποίησης".
Ο Fritz προσθέτει ότι το γεγονός της Γροιλανδίας θυμίζει ένα τσουνάμι του 1958 - το ψηλότερο που καταγράφηκε ποτέ - στον κόλπο Lituya, στην Αλάσκα. Ο σεισμός μεγέθους-8,3 προκάλεσε μια κατολίσθηση σε ένα στενό φιόρδ και στο ρηχό νερό του κόλπου, προκαλώντας αύξηση του νερού κατά 500 μέτρα πάνω από το κανονικό επίπεδο παλίρροιας (φαινόμενο γνωστό ως run-up). Συγκριτικά, το τσουνάμι που πυροδότησε το σεισμό του 2011 στην Ιαπωνία, το οποίο σκότωσε περισσότερους από 16.000 ανθρώπους και προκάλεσε την πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα, έφθασε μόλις στα 40 μέτρα στο μέγιστο ύψος.
Και το 2015, ένα τσουνάμι που δημιουργήθηκε με κατολίσθηση στο φιόρδ Τάαν στο Icy Bay της Αλάσκας προκάλεσε run-up 300 μέτρων, λέει ο Συνολάκης.
"Νωρίτερα, δεν πιστεύαμε πραγματικά ότι τέτοιες ακραίες ήταν δυνατές", λέει. «Αλλά με την υπερθέρμανση του πλανήτη και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, οι κατολισθήσεις αυτές θα είναι πολύ πιο συνηθισμένες».

Πηγή: Nature