Drones

Στην κυριολεξία σηματοδοτεί την αρσενική μέλισσα δηλ. τον κηφήνα. Όμως ο όρος drones στην τεχνολογία χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει τα τηλεκατευθυνόμενα οχήματα είτε πρόκειται για εναέρια οχήματα είτε για επίγεια. Τα πρώτα drones χρηματοδοτήθηκαν και αναπτύχθηκαν από το πρόγραμμα DARPA των ΗΠΑ για στρατιωτικούς σκοπούς. Σήμερα η χρήση τους έχει επεκταθεί και σε μη στρατιωτική χρήση, σε πλήθος περιπτώσεων:

Σε περιπολίες στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού για ανέυρεση λαθρομεταναστών.

Σε αστυνομικές επιχειρήσεις όπως παρακολούθηση διαδηλώσεων και επικίνδυνων αστυνομικών ένοπλων  επιχειρήσεων.

Στη γεωργία π.χ στον εντοπισμό συγκεκριμένων τύπων φυτειών όπως έγινε για παράδειγμα στη Χαβάη για τον εντοπισμό φυτειών καφέ ώριμων για συγκομιδή.

Στην απογραφή πληθυσμών θαλάσσιων θηλαστικών ( π.χ. χρησιμοποιήθηκαν drones για να  καταγραφούν πληθυσμοί  θαλάσσιου λέοντα και φώκιας).

Στη θαλάσσια έρευνα και διάσωση.

Στη μελέτη καταστροφικών καιρικών φαινομένων (χρησιμοποιήθηκαν drones για να μελετήσουν και να καταγράψουν τη συμπεριφορά τροπικών καταιγίδων-ανεμοστροβίλων).

Στην πυροπροστασία δασών.

Σε αεροψεκασμούς.

Στον εντοπισμό πειρατικών σκαφών στη θάλασσα.

Στη δημοσιογραφική κάλυψη γεγονότων από αέρος.

Στη Fukushima για την παρακολούθηση των ζημιών στους πυρηνικούς αντιδραστήρες.

Υπάρχουν επίσης πολλοί ερασιτέχνες που ασχολούνται με την κατασκευή και τον προγραμματισμό των drones και γίνονται έρευνες γι' αυτά σε πολλά πανεπιστήμια.

Η χρήση τους τόσο για στρατιωτικούς όσο και για ειρηνικούς σκοπούς εγείρει πολλά ηθικά ζητήματα.

 

Ας δούμε το ζήτημα προσεκτικότερα.

Από το 2004 μέχρι σήμερα ο στρατός των ΗΠΑ έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες επιθέσεις με drones κυρίως στο βορειοδυτικό Πακιστάν.Οι πτήσεις των σκαφών αυτών ελέγχονται από το Τμήμα Ειδικών Δραστηριοτήτων (Special Activities Division) της CIA. Οι επιθέσεις συντονίζονταν από την αεροπορική βάση Shamsi 320 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης Quetta του Πακιστάν. Σύμφωνα με το Γραφείο Διερευνητικής Δημοσιογραφίας (Bureau of Investigative Journalism) σε 334 επιθέσεις που πραγματοποίησαν οι Αμερικανοί υπολογίζεται οτι έχουν σκοτωθεί συνολικά 2496-3202 άνθρωποι. Ο αριθμός των πολιτών που αποτέλεσαν παράπλευρες απώλειες αυτών των επιθέσεων υπολογίζεται σε 482-832. Ανάμεσά τους 175 παιδιά. Σύμφωνα με τα αρχεία που διέρρευσε το wikileaks, η κυβέρνηση του Πακιστάν οχι μόνο ήταν ενήμερη γι' αυτές τις επιθέσεις, αλλά το 2008 ζήτησε από τους Αμερικανούς να τις αυξήσουν. Οι επιθέσεις αυτές σταμάτησαν προσωρινά το Νοέμβριο του 2011 όταν σε μιά επίθεση σκοτώθηκαν κατά λάθος 24 Πακιστανοί στρατιώτες και ξεκίνησαν ξανά στις 10 Ιανουαρίου του 2012. Θα πρέπει να τονιστεί οτι για τις επιθέσεις αυτές δεν χρειάζεται ειδική άδεια του Κογκρέσου μιά και δεν συμμετέχουν σε αυτές Αμερικανοί στρατιώτες. Ανάλογες επιθέσεις drones έχουν γίνει στη Σομαλία και στην Υεμένη στα πλαίσια του πολέμου για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. (Πηγή: Wikipedia)

Τον Ιανουάριο του 2012 άρθρα είδαν το φως της δημοσιότητας για drones που δεν ελέγχονται από ανθρώπους. Συγκεκριμένα το αεροσκάφος Χ-47Β φέρει αισθητήρες που αντιλαμβάνονται τις απειλές που δέχεται. Τα δεδομένα των αισθητήρων τροφοδοτούν έναν αλγόριθμο ο οποίος θα λαμβάνει τις αποφάσεις που θα εκτελεί αυτόματα το αεροσκάφος.

Από τα παραπάνω γίνονται φανερά τα ηθικά ζητήματα που εγείρει η στρατιωτική χρήση των drones. Τίθεται ζήτημα παραβίασης των συνόρων μιάς χώρας από μιά άλλη. Έχει άραγε το δικαίωμα μιά μηχανή να αποφασίζει για τη ζωή ή το θάνατο ανθρώπων, όταν αυτό δεν το έχει ούτε άνθρωπος γιά άνθρωπο; Η απεμπλοκή στρατιωτών από τα πεδία των μαχών κάνει τον πόλεμο να φαντάζει σαν ακίνδυνο βιντεοπαιχνίδι. Όμως τα θύματα όπως είδαμε είναι πραγματικά. Ένας άλλος κίνδυνος είναι οτι κάνει τη διεξαγωγή των πολεμικών επιχειρήσεων αόρατη στους πολίτες της επιτιθέμενης χώρας αφού σ' αυτές δεν συμμετέχουν στρατιώτες αυτής της χώρας και δεν απαιτείται κοινοβουλευτικός έλεγχος των επιχειρήσεων. Αυτά είναι μερικά από τα ζητήματα ηθικής φύσης που εγείρει η στρατιωτική χρήση των drones.

Όμως και η χρήση τους για μη στρατιωτικούς σκοπούς δεν είναι εντελώς αθώα. Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται για παρακολουθήσεις πολιτών με πρόσχημα την ασφάλεια. Τίθεται λοιπόν ζήτημα παραβίασης της ιδιωτικότητας. Επίσης επειδή πολλοί ερασιτέχνες αναπτύσσουν τα δικά τους drones τα οποία μπορούν να τηλεκατευθύνουν μέσα από το κινητό ή το tablet τους εγείρεται ζήτημα κανόνων ορθής χρήσης, ασφάλειας ακόμα και κανόνων εναέριας κυκλοφορίας. Πρόσφατη δημοσίευση σκόρπισε νέες έγνοιες και ανησυχίες στους ερασιτέχνες που ασχολούνται με αυτά τα τηλεκατευθυνόμενα. Φοιτητές του Πανεπιστημίου του Τέξας κατάφεραν να υποκλέψουν τηλεκατευθυνόμενο πολιτικό όχημα την ώρα που πετούσε. Κατάφεραν να αναλάβουν οι ίδιοι τον έλεγχο του οχήματος από απόσταση ενός χιλιομέτρου, την ώρα που αυτό πετούσε. Καταλαβαίνετε τις επιπτώσεις που αυτή η υποκλοπή θα είχε σε ένα στρατιωτικό ή αστυνομικό όχημα ή σε ένα όχημα ειδικού σκοπού.

Δεν υπάρχουν καλά ή κακά αντικείμενα και τεχνολογικά επιτεύγματα. Υπάρχει ορθή ή λανθασμένη χρήση αυτών. Τα drones είναι ένα νέο καινοτόμο τεχνολογικό επίτευγμα που ο άνθρωπος δεν έχει συνηθίσει ακόμα. Με τον καιρό που θα αποκαλύπτονται οι δυνατότητες και οι αδυναμίες που αυτό έχει πιστεύουμε οτι θα μάθει ο άνθρωπος να χρησιμοποιεί και αυτήν του την κατάκτηση για καλούς σκοπούς. Τις περισσότερες φορές τουλάχιστον.

Παρακολουθήστε στο παρακάτω βίντεο συζήτηση - παρουσίαση για τα drones που έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 2011 στο AlJazeera.